Τι ανακοίνωσε το IAB και πώς ταξινομεί τις πωλήσεις

Το Interactive Advertising Bureau παρουσίασε στις 12 Νοεμβρίου 2026 το AI-Era Attribution Blueprint. Στόχος, όπως το περιγράφει το MarTech, είναι να υπάρξει κοινός τρόπος για διαφημιζόμενους, πρακτορεία, εκδότες και πλατφόρμες AI ώστε να καθορίζεται ποιος δικαιούται να διεκδικήσει πίστωση για μια πώληση που επηρεάστηκε ή ολοκληρώθηκε από AI. Το PPC Land αναφέρει ότι το έγγραφο έχει 25 σελίδες και προέκυψε από ομάδα εργασίας με επικεφαλής την Caroline Giegerich, αντιπρόεδρο AI του IAB.

Η λογική βασίζεται σε τρία ερωτήματα: ποιος δημιούργησε την πρόθεση αγοράς, ποιος πήρε την απόφαση και ποιος ολοκλήρωσε την αγορά. Από τις απαντήσεις προκύπτουν οι διαδρομές Human-Owned, AI-Assisted και AI-Executed. Το PPC Land σημειώνει ότι το πλαίσιο δεν μοιράζει ποσοστά πίστωσης· ορίζει ποιοι μπορούν να προβάλουν διεκδίκηση και ποια τεκμήρια απαιτούνται για καθεμία.

Το AdExchanger προσθέτει λεπτομέρειες για τις υποκατηγορίες. Στη διαδρομή Human-Owned το AI δεν διαμόρφωσε ουσιαστικά την πρόθεση, την επιλογή προϊόντος ή την αγορά, ακόμη κι αν ένας βοηθός συμμετείχε κάπου στη διαδικασία. Στην AI-Assisted το AI περιορίζει και προτείνει επιλογές, με δύο τύπους: AI-influenced, όπου διαμορφώνει την πρόθεση αλλά την τελική επιλογή κάνει ο άνθρωπος, και AI-recommended, όπου διαμορφώνει την ίδια την επιλογή. Στην AI-Executed ο άνθρωπος δίνει σε πράκτορα άδεια να αγοράσει, είτε ορίζοντας συγκεκριμένα το προϊόν είτε αφήνοντας το AI να διαλέξει.

Πού χάνεται το ίχνος και τι δείχνουν τα στοιχεία

Το πρόβλημα, κατά το IAB, είναι κυρίως θέμα αναφοράς. Μια αγορά που ξεκίνησε από πρόταση AI καταγράφεται συχνά στα analytics ως search ή direct, οπότε τα dashboards πιστώνουν το κανάλι που φαίνεται και όχι αυτό που δημιούργησε τη ζήτηση. Το PPC Land παραθέτει πέντε σημεία όπου το ίχνος εξασθενεί: δεν απαιτείται κλικ, τα σήματα παραπομπής μπορεί να χαθούν στη μετάβαση, δεν υπάρχει συμβατική εμφάνιση διαφήμισης, οι συναλλαγές γίνονται σε κλειστά περιβάλλοντα και ένας πράκτορας μπορεί να αγοράσει χωρίς καμία περιήγηση.

Για το μέγεθος του φαινομένου το έγγραφο επικαλείται εξωτερικά δεδομένα. Σύμφωνα με την Adobe Analytics, η κίνηση από πηγές AI προς ιστότοπους λιανικής στις ΗΠΑ αυξήθηκε 393% σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο του 2026 και τον Μάρτιο μετέτρεπε 42% καλύτερα από την υπόλοιπη κίνηση. Το IAB προσθέτει επιφύλαξη: τα νούμερα καλύπτουν μόνο τη δραστηριότητα AI που η μέτρηση μπορεί σήμερα να δει.

Η μελέτη της Similarweb για τον Ιούνιο του 2026, που αφορά επισκέψεις από desktop στις ΗΠΑ, δείχνει ότι μόλις το 8,8% των επισκέψεων με επιρροή AI προήλθε από το ίδιο το AI. Οι καταναλωτές που πήραν πρόταση μάρκας από βοηθό AI είχαν 2,5 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να επισκεφθούν το site της μάρκας μέσα σε επτά ημέρες. Το AdExchanger μεταφέρει το ίδιο συμπέρασμα ως πάνω από 90% λανθασμένης πίστωσης.

Από πού πιστώθηκαν οι επισκέψεις με επιρροή AI, σύμφωνα με τη μελέτη της Similarweb (desktop, ΗΠΑ)

Πηγή πίστωσηςΜερίδιο επισκέψεων
Search55,9%
Direct traffic19,9%
Παραπομπές (referrals)13,5%
Άλλες πηγές1,9%
Το ίδιο το AI8,8%

Ποιος πρέπει να τεκμηριώσει τι

Το MarTech εξηγεί ότι το πλαίσιο ξεχωρίζει το δικαίωμα διεκδίκησης από την ίδια την πίστωση. Η διεκδίκηση απόφασης αφορά όποιον επηρέασε ή πήρε την απόφαση αγοράς, ενώ η συμβάλλουσα διεκδίκηση αφορά όσους βοήθησαν χωρίς να αποφασίσουν. Η επιλεξιμότητα εξαρτάται από τη διαδρομή της μετατροπής και τα διαθέσιμα τεκμήρια.

Τα τεκμήρια είναι το πιο ανοιχτό ζήτημα, καθώς πολλά δεδομένα είτε δεν συλλέγονται είτε μένουν στις πλατφόρμες AI. Γι' αυτό το πλαίσιο μοιράζει ευθύνες: οι μάρκες μπορούν να εκτιμούν πόσες μετατροπές ανήκουν σε κάθε διαδρομή, οι πλατφόρμες AI να δηλώνουν αν μια πρόταση ήταν επί πληρωμή ή οργανική, ποιες πηγές την τροφοδότησαν και να επισημαίνουν σταθερά την κίνηση που προέρχεται από AI. Τα πρακτορεία καλούνται να εφαρμόζουν το ίδιο πρότυπο διεκδίκησης και τεκμηρίου σε όλες τις πλατφόρμες και να ξεχωρίζουν ό,τι αναφέρουν οι πλατφόρμες από ό,τι επαληθεύεται ανεξάρτητα. Οι εκδότες μπορούν να εντοπίζουν πού συνέβαλε το περιεχόμενό τους.

Τι ακολουθεί

Η Giegerich είπε σε webinar για το agentic advertising τη Δευτέρα, όπως μεταδίδει το AdExchanger, ότι το IAB περιγράφει όσα συμβαίνουν στην πράξη και όχι όσα μετριούνται σήμερα. Το AdExchanger παραδέχεται ότι το σχήμα δεν ταιριάζει απόλυτα με τον τρόπο που λειτουργεί η προγραμματική μέτρηση.

Το MarTech σημειώνει ότι το IAB σχεδιάζει να συγκεντρώσει μάρκες, πρακτορεία, πλατφόρμες AI, retailers και εκδότες, ώστε να μοιραστούν όσα μαθαίνουν καθώς αυξάνονται τα δεδομένα. Το έργο επεκτείνει τον οδηγό Measuring Visibility in the AI Era της 3ης Αυγούστου 2026, όπου μόνο το 16% των μαρκών παρακολουθούσε συστηματικά την ορατότητά του στο AI, κατά το PPC Land.